Bài soạn và ôn tập Logic học - Logic Học UEL

CÂU HỎI LÝ THUYẾT, BÀI TẬP VÀ CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM Phần câu hỏi lý thuyết I. Đối tượng của logic học 1. Giai đoạn nhận thức trừu tượng có những đặc điểm gì? 2. Đối tượng của logic học là gì? 3. Hình thức và quy luật của tư duy là gì? 4. Hãy trình bày các ứng dụng của logic học. II Các quy luật cơ bản của logic hình thức 5. Hãy trình bày nội dung của các quy luật cơ bản của logic hình thức. Tại sao những quy luật này được gọi là quy luật cơ bản? Chúng thể hiện những tính chất nào của qúa trình tư duy? III. Khái niệm 6. Hãy cho biết định nghĩa và cấu trúc của khái niệm. 7. Thế nào là hai khái niệm đồng nhất, phụ thuộc, tương phản và mâu thuẫn với nhau? 8. Khái niệm như thế nào gọi là khái niệm chung, khái niệm đơn nhất, khái niệm tập hợp, khái niệm phân liệt? 9. Định nghĩa khái niệm là gì? Anh (chị) biết những loại và những phương pháp định nghĩa nào? Khi định nghĩa một khái niệm ta phải tuân theo những quy tắc nào? 10.Phân chia khái niệm là gì? Hãy cho biết các quy tắc cần tuân theo khi phân chia khái niệm. IV. Phán đoán 11.Phán đoán là gì? Quan hệ giữa phán đoán và câu như thế nào? 12.Phán đoán thuộc tính đơn là gì? Hãy cho biết cấu trúc của nó. Có những loại phán đoán thuộc tính đơn nào? 13.Phân loại kết hợp theo cả lượng và chất ta được những loại phán đoán nào? Cho biết tính chu diên của các thuật ngữ trong các loại phán đoán đó. 14.Hình vuông logic là gì? Giá trị chân lý của các phán đoán phức được xác định như thế nào thông qua giá trị chân lý của các phán đoán thành phần của nó? Hãy cho các ví dụ. lOMoARcPSD| 69237702 15.Bảng chân lý của phán đoán phức là gì? Làm thế nào để lập bảng chân lý cho một phán đoán phức? 16.Một phán đoán phức như thế nào thì gọi là hằng đúng (hay quy luật logic)? như thế nào là hằng sai (hay mâu thuẫn logic)? Làm thế nào để xác định chúng? Hãy cho ví dụ. V. Suy luận diễn dịch 17.Đảo ngược phán đoán là gì? Các loại phán đoán A, E, I, O đảo ngược như thế nào? Hãy cho các ví dụ. 18.Biến đổi phán đoán là gì? Các loại phán đoán A, E, I, O biến đổi như thế nào? Hãy cho các ví dụ. 19.Tam đoạn luận nhất quyết đơn (còn gọi là tam đoạn luận đơn) là gì? Hãy cho biết cấu trúc, các loại hình, các tiên đề (công lý) và các quy tắc của nó. Hãy cho các ví dụ minh họa các nội dung nói đến trong phần này. 20.Tam đoạn luận nhất quyết đơn giản lược là gì? Làm thế nào để phục hồi tiền đề bị lược bỏ trong tam đoạn luận nhất quyết đơn giản lược? Tại sao lại cần phải phục hồi tiền đề bị lược bỏ trong tam đoạn luận nhất quyết đơn giản lược? Hãy cho các ví dụ về các loại tam đoạn luận nói đến trong phần này. 21.Tam đoạn luận phức hợp là gì? Khi nào thì Tam đoạn luận phức hợp đúng và khi nào thì nó sai? Tam đoạn phức hợp giản lược là gì? Hãy cho các ví dụ về các loại tam đoạn luận nói đến trong phần này. 22.Hãy cho biết các loại suy luận với các tiền đề là phán đoán điều kiện, và cho các ví dụ minh họa. 23.Hãy cho biết các loại suy luận với các tiền đề là phán đoán lựa chọn, và cho các ví dụ minh họa. VI. Suy luận quy nạp 24.Suy luận quy nạp là gì? Cấu trúc của nó như thế nào? Nó có đặc điểm gì? Có những loại suy luận quy nạp nào? 25.Hãy cho biết các phương pháp xác định nguyên nhân của sự kiện nghiên cứu VII. Suy luận tương tự 26.Suy luận tương tự là gì? Cấu trúc của nó như thế nào? Nó có đặc điểm gì? Có những loại suy luận tương tự nào? lOMoARcPSD| 69237702 27.Hãy cho biết các phương pháp nâng cao độ tin cậy của kết luận trong suy luận tương tự. 28.Phương pháp mô hình hóa trong khoa học và kỹ thuật dựa trên loại suy luận nào? Hãy cho ví dụ và giải thích tại sao? VIII. Chứng minh, bác bỏ và ngụy biện 29.Thế nào là một phép chứng minh? Cấu trúc của chứng minh như thế nào? Chứng minh phải tuân theo những quy tắc, đòi hỏi nào? Có những phương pháp chứng minh nào? 30.Thế nào là một phép bác bỏ? Bác bỏ phải tuân theo những quy tắc nào? Có những phương pháp bác bỏ nào? Hãy phân tích ưu điểm và nhược điểm của các phương pháp bác bỏ đó. 31.Ngụy biện là gì? Hãy cho biết một số kiểu ngụy biện thường gặp, nêu một số ví dụ ngụy biện để minh họa cho các kiểu ngụy biện này. Làm thế nào để tránh ngụy biện? PHẦN BÀI TẬP 2. Có người định nghĩa các khái niệm điểm, đường thẳng và mặt phẳng như sau: “Điểmlà giao của hai đường thẳng, đường thẳng là giao tuyến của hai mặt phẳng, còn mặt phẳng là cái được tạo nên khi ta cho một đường thẳng bắc ngang qua hai đường thẳng song song với nhau trượt trên hai đường thẳng đó”. Dựa trên các quy tắc định nghĩa khái niệm, anh (hay chị) có nhận xét gì (nêu ngắn gọn) về định nghĩa vừa nêu? Định nghĩa trên quy phạm nguyên tắc định nghĩa không được vòng quanh dẫn đến định nghĩa vòng vo, dùng B để định nghĩa A sau đó lại dùng A để định nghĩa B, nghĩa là dùng mặt phẳng để định nghĩa đường thẳng, sau đó lại dùn đường thẳng để định nghĩa mặt phẳng. 3. Hãy xác định chủ từ, thuộc từ, hệ từ, lượng từ, tính chu diên của chủ từ và thuộc từ, loại của các phán đoán sau đây: a). Tất cả các loài côn trùng đều có sáu chân. - Chủ từ S: Các loài côn trùng lOMoARcPSD| 69237702 - Thuộc từ P: có sáu chân Hệ từ: là - Lượng từ: tất cả - Tính chu diên của chủ từ và thuộc từ: S chu diên và P không chu diên - Loại: khẳng định toàn thể: S+a P- b). Một số nhà bác học chơi nhạc rất giỏi. - Chủ từ S: nhà bác học - Thuộc từ P: chơi nhạc rất giỏi - Hệ từ: là - Lượng từ: một số - Tính chu diên của chủ từ và thuộc từ: S và P đều không chu diên - Loại: khẳng định bộ phận: S-i P- c). Người Việt Nam không thích chiến tranh. - Chủ từ S: Người Việt Nam - Thuộc từ P: không thích chiến tranh - Hệ từ: là - Lượng từ: mọi - Tính chu diên của chủ từ và thuộc từ: S chu diên và P không chu diên - Loại: khẳng định toàn thể: S+ a P- d). Hầu hết sông ở Việt Nam chảy theo hướng tây bắc – đông nam. - Chủ từ S: sông ở Việt Nam - Thuộc từ P: chảy theo hướng tây bắc – đông nam. - Hệ từ: là - Lượng từ: hầu hết - Tính chu diên của chủ từ và thuộc từ: S và P đều không chu diên - Loại: khẳng định bộ phận: S-i P- e). Có người không thích sầu riêng nhưng lại thích mít. - Chủ từ S: người - Thuộc từ P: không thích sầu riêng nhưng lại thích mít - Hệ từ: là lOMoARcPSD| 69237702 - Lượng từ: một số Tính chu diên của chủ từ và thuộc từ: S và P đều không chu diên Loại: khẳng định bộ phận: S- i P- f). Có cố gắng là có cơ hội thành công. - Chủ từ S: có cố gắng - Thuộc từ P: có cơ hội thành công. - Hệ từ: là - Lượng từ: mọi - Tính chu diên của chủ từ và thuộc từ: S chu diên và P không chu diên - Loại: khẳng định toàn thể: S+a P- g). Sống và làm việc theo pháp luật là nghĩa vụ của mọi người. - Chủ từ S: Sống và làm việc theo pháp luật - Thuộc từ P: nghĩa vụ của mọi người. Hệ từ: là - Lượng từ: mọi - Tính chu diên của chủ từ và thuộc từ: S chu diên và P không chu diên - Loại: khẳng định toàn thể: S+a P- h). Không phải người nào cũng thích đi du lịch. Viết lại: Một số người là người không thích đi du lịch. - Chủ từ S: người - Thuộc từ P: không thích đi du lịch - Hệ từ: là - Lượng từ: một số - Tính chu diên của chủ từ và thuộc từ: S và P đều không chu diên - Loại: khẳng định bộ phận: S- i P4. Hãy xác định chủ từ, thuộc từ, hệ từ, lượng từ, tính chu diên của chủ từ và thuộc từ, loại của các phán đoán sau đây (dẫn từ Bộ luật hình sự năm 2015 và Bộ luật tố tụng dân sự 2015): a). Tòa án giao người bị phạt cải tạo không giam giữ cho cơ quan, tổ chức nơi người đó làm việc, học tập hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú để giám sát, giáo dục. - Chủ từ S: Tòa án lOMoARcPSD| 69237702 - Thuộc từ P: giao người bị phạt cải tạo không giam giữ cho cơ quan, tổ chức nơi người đó làm việc, học tập hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú để giám sát, giáo dục. - Hệ từ: là Lượng từ: mọi - Tính chu diên của chủ từ và thuộc từ: S chu diên và P không chu diên - Loại: khẳng định toàn thể: S+a P- b). Gia đình người bị kết án có trách nhiệm phối hợp với cơ quan, tổ chức hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc giám sát, giáo dục người đó. - Chủ từ S: Gia đình người bị kết án - Thuộc từ P: có trách nhiệm phối hợp với cơ quan, tổ chức hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc giám sát, giáo dục người đó. Hệ từ: là - Lượng từ: mọi - Tính chu diên của chủ từ và thuộc từ: S chu diên và P không chu diên - Loại: khẳng định toàn thể: S+a P- c). Tòa án quyết định lĩnh vực cụ thể bị cấm kinh doanh hoặc cấm hoạt động. - Chủ từ S: Tòa án - Thuộc từ P: quyết định lĩnh vực cụ thể bị cấm kinh doanh hoặc cấm hoạt động. - Hệ từ: là - Lượng từ: mọi - Tính chu diên của chủ từ và thuộc từ: S chu diên và P không chu diên - Loại: khẳng định toàn thể: S+a P- d). Người nào tổ chức, cưỡng ép, xúi giục người khác trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 15 năm. - Chủ từ S: Người nào tổ chức, cưỡng ép, xúi giục người khác trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân - Thuộc từ P: bị phạt tù từ 05 năm đến 15 năm. Hệ từ: là - Lượng từ: mọi - Tính chu diên của chủ từ và thuộc từ: S chu diên và P không chu diên - Loại: khẳng định toàn thể: S+a P- - lOMoARcPSD| 69237702 e). Người mẹ nào do ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc trong hoàn cảnh khách quan đặc biệt mà giết con do mình đẻ ra trong 07 ngày tuổi, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Chủ từ S: Người mẹ nào do ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc trong hoàn cảnh khách quan đặc biệt mà giết con do mình đẻ ra trong 07 ngày tuổi - Thuộc từ P: bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. - Hệ từ: là - Lượng từ: mọi - Tính chu diên của chủ từ và thuộc từ: S chu diên và P không chu diên - Loại: khẳng định toàn thể: S+a P- f). Các tội xâm phạm hoạt động tư pháp là những hành vi xâm phạm sự đúng đắn của hoạt động tố tụng và thi hành án. - Chủ từ S: tội xâm phạm hoạt động tư pháp - Thuộc từ P: những hành vi xâm phạm sự đúng đắn của hoạt động tố tụng và thi hành án. - Hệ từ: là - Lượng từ: tất cả - Tính chu diên của chủ từ và thuộc từ: S chu diên và P không chu diên - Loại: khẳng định toàn thể: S+a P- g). Khi biểu quyết về quyết định giải quyết vụ án dân sự, Hội thẩm nhân dân ngang quyền với Thẩm phán. - Chủ từ S: Hội thẩm nhân - Thuộc từ P: ngang quyền với Thẩm phán. - Hệ từ: là - Lượng từ: mọi - Tính chu diên của chủ từ và thuộc từ: S chu diên và P không chu diên - Loại: khẳng định toàn thể: S+a P- h). Việc phân công người tiến hành tố tụng phải bảo đảm để họ vô tư, khách quan khi thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình. - Chủ từ S: Việc phân công người tiến hành tố tụng - Thuộc từ P: phải bảo đảm để họ vô tư, khách quan khi thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình. Hệ từ: là - lOMoARcPSD| 69237702 - Lượng từ: mọi Tính chu diên của chủ từ và thuộc từ: S chu diên và P không chu diên - Loại: khẳng định toàn thể: S+a P-