Chủ nghĩa xã hội FTU - Ôn tập chương 2 -7

lOMoARcPSD|63858404 Cnxhkh hethong - try Chủ nghĩa xã hội khoa học (Trường Đại học Ngoại thương) messages.pdf_cover_qr_code_label messages.studocu_not_sponsored_or_endorsed_by_college messages.downloaded_by lOMoARcPSD|63858404 CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC Tài liệu ôn tập cuối kỳ Chương 2 • Chương 3 • Chương 4 • Chương 6 • Chương 7 messages.downloaded_by lOMoARcPSD|63858404 📋 LƯU Ý CUỐI KÌ – CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM Chương 2 – Giai cấp công nhân & Sứ mệnh lịch sử • • • • • • Khái niệm và đặc điểm giai cấp công nhân (GCCN) Sứ mệnh lịch sử của GCCN Điều kiện quy định sứ mệnh lịch sử Khái niệm GCCN Việt Nam Sứ mệnh của GCCN Việt Nam Định hướng phát triển GCCN Việt Nam Chương 3 – Chủ nghĩa xã hội • • • • • • • Khái niệm CNXH Sự ra đời của CNXH Đặc trưng của CNXH (6 đặc trưng) Tính tất yếu khách quan của thời kỳ quá độ Đặc điểm thời kỳ quá độ: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội Đặc điểm ở VN: bỏ qua TBCN Đặc trưng ở VN => 8 phương hướng Chương 4 – Nhà nước XHCN • • • • • • Sự ra đời của nhà nước XHCN Bản chất của nhà nước XHCN Nhà nước XHCN ở Việt Nam Khái niệm nhà nước pháp quyền Cương lĩnh xây dựng đất nước: 4 nội dung Đặc điểm nhà nước pháp quyền (6 đặc điểm) Chương 6 – Dân tộc & Tôn giáo • • • • • Khái niệm và đặc trưng dân tộc 2 xu hướng khách quan phát triển dân tộc Cương lĩnh dân tộc của CN Mác-Lênin (3 nội dung) Các phần khác: đọc để vận dụng Tôn giáo: khái niệm, bản chất, nguồn gốc, tính chất Chương 7 – Gia đình • • • Khái niệm gia đình Vị trí của gia đình trong xã hội Chức năng của gia đình (4 chức năng) messages.downloaded_by lOMoARcPSD|63858404 • Nhiều liên hệ thực tiễn messages.downloaded_by lOMoARcPSD|63858404 CHƯƠNG 2: GIAI CẤP CÔNG NHÂN VÀ SỨ MỆNH LỊCH SỬ A. Khái niệm Giai cấp công nhân (GCCN) Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội, hình thành và phát triển cùng với quá trình phát triển của nền đại công nghiệp, họ lao động bằng phương thức công nghiệp ngày càng tiên tiến gắn liền với quá trình sản xuất vật chất hiện đại, là đại biểu cho phương thức sản xuất mang tính xã hội hóa ngày càng cao. Họ là những người làm thuê do không có tư liệu sản xuất (TLSX), buộc phải bán sức lao động để sống và bị giai cấp tư sản (GCTS) bóc lột giá trị thặng dư; do vậy lợi ích cơ bản của họ đối lập với lợi ích cơ bản của GCTS. Đó là giai cấp có sứ mệnh phủ định chế độ TBCN, xây dựng chủ nghĩa xã hội (CNXH) và chủ nghĩa cộng sản (CNCS) trên toàn thế giới. B. Đặc điểm của GCCN • • • Lao động bằng phương thức công nghiệp: lao động bằng máy móc, năng suất lao động cao. Đại biểu của phương thức sản xuất (PTSX) tiên tiến: là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp (ĐCN), là chủ thể của quá trình sản xuất vật chất (VC) hiện đại. Có phẩm chất đặc biệt: tính kỷ luật lao động cao, tính triệt để cách mạng. C. Nội dung Sứ mệnh lịch sử của GCCN 1. Sứ mệnh tổng quan Thông qua chính đảng tiền phong, GCCN tổ chức lãnh đạo nhân dân lao động (NDLĐ) đấu tranh xóa bỏ các chế độ người bóc lột người, xóa bỏ chủ nghĩa tư bản (CNTB); giải phóng GCCN, NDLĐ khỏi mọi sự áp bức, bóc lột, nghèo nàn, lạc hậu; xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa (CSCN) văn minh. 2. Nội dung kinh tế Sứ mệnh của GCCN là xóa bỏ quan hệ sản xuất (QHSX) tư bản chủ nghĩa, xây dựng QHSX mới của chế độ xã hội mới: QHSX xã hội chủ nghĩa. • • • • GCCN đại diện cho QHSX mới – dựa trên chế độ công hữu về TLSX chủ yếu; đóng vai trò nòng cốt giải phóng và thúc đẩy lực lượng sản xuất (LLSX) phát triển. GCCN tạo tiền đề vật chất kỹ thuật cho sự ra đời của xã hội mới; là chủ thể của quá trình sản xuất vật chất để tạo ra của cải ngày càng nhiều đáp ứng nhu cầu xã hội. Có tính xã hội hóa cao, tiêu biểu cho lợi ích chung của toàn xã hội; đấu tranh với lợi ích chung của toàn xã hội, đặc biệt liên minh với giai cấp nông dân. Ở các nước XHCN, GCCN thông qua công nghiệp hóa và 'kiểu tổ chức xã hội mới về lao động' để tăng năng suất và thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội. 3. Nội dung chính trị – xã hội • • • • Tiến hành cách mạng chính trị, lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản. Thiết lập nhà nước của GCCN và nhân dân lao động; xây dựng nền dân chủ XHCN. Xóa bỏ chế độ áp bức bóc lột của CNTB, giành quyền lực về tay GCCN và NDLĐ. Giai cấp công nhân và NDLĐ sử dụng nhà nước của mình như một công cụ để cải tạo xã hội cũ và tổ chức xây dựng xã hội mới. messages.downloaded_by lOMoARcPSD|63858404 4. Nội dung văn hóa – tư tưởng • • • Tiến hành cách mạng về văn hóa, tư tưởng; xây dựng nền văn hóa mới trên nền tảng hệ tư tưởng chính trị của GCCN. Xây dựng hệ giá trị mới: lao động, công bằng, dân chủ, bình đẳng và tự do – phủ định các giá trị mang bản chất tư sản. Phát triển văn hóa, xây dựng con người mới XHCN. D. Điều kiện quy định sứ mệnh lịch sử của GCCN a) Điều kiện khách quan Địa vị kinh tế quy định: • • • GCCN là sản phẩm của nền đại công nghiệp, đại diện cho PTSX tiên tiến và LLSX hiện đại. Về cơ bản không có TLSX chủ yếu; lợi ích cơ bản đối lập trực tiếp với GCTS. Đại diện cho LLSX tiên tiến, PTSX mới, tiến bộ; là lực lượng quyết định phá vỡ QHSX TBCN, xây dựng QHSX mới. Địa vị chính trị – xã hội quy định: • • • GCCN là giai cấp tiên phong cách mạng với tinh thần cách mạng triệt để nhất – xuất phát từ việc họ không sở hữu bất kỳ TLSX nào, bị CNTB bóc lột triệt để giá trị thặng dư. Có tính kỷ luật cao do lao động trong nền sản xuất đại công nghiệp với hệ thống dây chuyền chặt chẽ (Mác-Ăngghen: 'Con người là tổng hòa của các mối quan hệ xã hội'). Có bản chất quốc tế – bị áp bức bóc lột như nhau ở khắp nơi nên phải đoàn kết để đấu tranh. b) Nhân tố chủ quan Sự phát triển của bản thân GCCN về số lượng và chất lượng: Nền sản xuất vật chất hiện đại ngày càng mở rộng quy mô, kéo theo sự lớn mạnh về số lượng. Sự phát triển về số lượng phải gắn liền với phát triển về chất lượng: nâng cao ý thức chính trị, trình độ chuyên môn, khoa học kỹ thuật, văn hóa lao động đáp ứng yêu cầu kinh tế tri thức. GCCN phải được giác ngộ lý luận khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác – Lênin. Đảng Cộng sản – nhân tố quan trọng nhất: • • GCCN phải thành lập Đảng Cộng sản với đường lối, chiến lược, sách lược đúng đắn; có khả năng tập hợp, đoàn kết rộng rãi. Phải có sự liên minh giai cấp giữa GCCN với giai cấp nông dân và các tầng lớp lao động khác dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản. E. Sứ mệnh lịch sử của GCCN Việt Nam 1. Khái niệm GCCN Việt Nam GCCN Việt Nam là một lực lượng xã hội to lớn, đang phát triển bao gồm những người lao động chân tay và trí óc, làm công hưởng lương trong các loại hình sản xuất kinh doanh và dịch vụ công nghiệp hoặc sản xuất kinh doanh, dịch vụ có tính chất công nghiệp. messages.downloaded_by