Chủ nghĩa xã hội FTU - Phân tích hoàn cảnh, lịch sư ra đời của CNXH

lOMoARcPSD|63858404 Cnxhkh Chủ nghĩa xã hội khoa học (Trường Đại học Ngoại thương) messages.pdf_cover_qr_code_label messages.studocu_not_sponsored_or_endorsed_by_college messages.downloaded_by lOMoARcPSD|63858404 Đề bài: Phân tích hoàn cảnh lịch sử cho sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học. Tại sao nói việc phát hiện ra sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là một phát kiến vĩ đại đưa tới sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học? PHẦN BÀI LÀM Chủ nghĩa xã hội khoa học được hiểu theo hai nghĩa: Theo nghĩa rộng, chủ nghĩa xã hội khoa học là chủ nghĩa Mác-Lênin, luận giải từ các giác độ triết học, kinh tế học chính trị và chính trị - xã hội về sự chuyển biến tất yếu của xã hội loài người từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản. Theo nghĩa hẹp, chủ nghĩa xã hội khoa học là một trong ba bộ phận hợp thành của chủ nghĩa Mác-Lênin. V.I.Lênin, khi viết tác phẩm “Ba nguồn gốc và ba bộ phận hợp thành chủ nghĩa Mác” đã khẳng định: “Nó là người thừa kế chính đáng của tất cả những cái tốt đẹp nhất mà loài người đã tạo ra hồi thế kỷ XIX, đó là triết học Đức, kinh tế chính trị học Anh và chủ nghĩa xã hội Pháp”. Chủ nghĩa xã hội khoa học dựa trên nền tảng lý luận chung và phương pháp luận của triết học và kinh tế chính trị học để đưa ra những luận cứ xã hội – chính trị rõ ràng, trực tiếp nhất để chứng minh, khẳng định sự diệt vong tất yếu của chủ nghĩa tư bản và thắng lợi tất yếu của chủ nghĩa xã hội, khẳng định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, chỉ ra những con đường, các hình thức và biện pháp để tiến hành cải tạo xã hội theo hướng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản. Như vậy chủ nghĩa xã hội khoa học là sự tiếp tục một cách lô-gic triết học và kinh tế chính trị học, là sự biểu hiện trực tiếp mục đích và hiệu lực chính trị của chủ nghĩa Mác – Lênin trong thực tiễn. Với vai trò to lớn của chủ nghĩa xã hội khoa học, trước tiên cần nghiên cứu về hoàn cảnh lịch sử ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học. Hoàn cảnh lịch sử ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học: * Điều kiện kinh tế xã hội Vào những năm 40 của thế kỉ XIX, chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời: - Về kinh tế: + Vào những năm 40 của thế kỷ 19, cuộc cách mạng công nghiệp phát triển mạnh mẽ tạo nên nền đại công nghiệp, nền đại công nghiệp cơ khí ra đời làm cho phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa có bước phát triển vượt bậc + Sự phát triển của phương thức sản xuất tư bản làm cho lực lượng sản xuất phát triển mạnh mẽ, ngày càng có tính xã hội hoá cao dẫn đến mâu thuẫn với quan hệ sản xuất mang tính chất tư nhân tư bản của giai cấp tư sản. - Về xã hội: + Làm xuất hiện giai cấp mới (giai cấp công nhân hiện đại) bởi vì sự phát triển của lực lượng sản xuất. Giai cấp công nhân ngày càng phát triển lớn mạnh và có ý thức chính trị. messages.downloaded_by lOMoARcPSD|63858404 + Mâu thuẫn về mặt kinh tế giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất biểu hiện trong lĩnh vực xã hội là mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân và giai cấp tư sản. Mâu thuẫn này ngày càng gay gắt, không thể điều hoà được dẫn đến những cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân. Một số cuộc đấu tranh tiêu biêu của giai cấp công nhân như: Phong trào đấu tranh tiêu biểu của giai cấp công nhân: Phong trào hiến chương của những người lao động ở nước Anh (1836-1848); Phong trào công nhân dệt thành phố Li-on nước Pháp (1831-1834), Phong trào công nhân dệt ở thành phố Xi-lê-di nước Đức (1844). Những phong trào đấu tranh này đều lần lượt thất bại do chưa có lí luận cách mạng soi đường. Vì thế nên học thuyết Mác ra đời. Học thuyết Mác ra đời dể đáp ứng phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân hồi đó. Điều kiện kinh tế-xã hội ấy không chỉ đặt ra yêu cầu đối với các nhà tư tưởng của giai cấp công nhân mà còn là mảnh đất hiện thực cho sự ra đời của một lý luận mới, tiến bộ - chủ nghĩa xã hội khoa học. * Tiền đề khoa học tự nhiên và tư tưởng lí luận - Tiền đề về mặt Khoa học tự nhiện: + Ở thế kỷ 19, nhân loại đã đạt được nhiều thành tựu trong lĩnh vực khoa học tự nhiên. Trong đó phải kể đến 3 phát minh: Học thuyết tiến hoá, Định luật bảo toàn năng lượng, Học thuyết về tế bào. + Là tiền đề cho sự ra đời của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử. Là cơ sở phương pháp luận cho những nhà sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa học nghiên cứu những vấn đề chính trị lí luận đương thời. - Tiền đề về mặt tư tưởng lí luận: + Cùng với khoa học tự nhiên thì về mặt tư tưởng lí luận cũng có 3 thành tựu lớn: Triết học cổ điển Đức, Kinh tế chính trị cổ điển Anh, Chủ nghĩa xã hội không tưởng thế kỷ 19 (Pháp, Anh, là tiền đề lí luận trực tiếp nhất hình thành nên chủ nghĩa xã hội khoa học). o Triết học cổ điển Đức và kinh tế chính trị cổ điển Anh đã cung cấp cơ sở lí luận cho sự hình thành của chủ nghĩa xã hội khoa học. o Chủ nghĩa xã hội không tưởng là tiền đề tư tưởng trực tiếp cho sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học. + Theo giai kì của ông Phurie, có 4 thời kỳ: Thời kì thơ ấu (quãng tuổi thơ); Thời kì thanh niên; Thời kỳ trưởng thành; Thời kỳ tuổi già. Bên cạnh hoàn cảnh lịch sử, một yếu tố quan trọng đưa đến sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học đó là sự phát hiện ra sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân. Đây được xem là một phát kiến vĩ đại đưa đến sự ra đời của chủ nghĩa xã hội: messages.downloaded_by lOMoARcPSD|63858404 Việc phát hiện ra sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là một trong những cống hiến vĩ đại của C.Mác và Ph.Ăngghen. Học thuyết Mác - Lênin đã tìm ra lực lượng xã hội để thực hiện việc xoá bỏ chủ nghĩa tư bản, tiến hành xây dựng xã hội mới - xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa. Đặt vấn đề tại sao giai cấp công nhân có sứ mệnh lịch sử đó mà không phải một giai cấp nào khác, C.Mác và Ph.Ăngghen viết: “Trong tất cả các giai cấp hiện đang đối lập với giai cấp tư sản thì chỉ có giai cấp vô sản là giai cấp thực sự cách mạng. Tất cả các giai cấp khác đều suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản lại là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp”. Theo đó, các ông luận giải một cách khoa học rằng giai cấp công nhân là sản phẩm của nền công nghiệp hiện đại, lực lượng đại biểu cho sự phát triển của lực lượng sản xuất tiến bộ, cho xu hướng phát triển của phương thức sản xuất tương lai. Do vậy, về mặt khách quan nó là giai cấp có sứ mệnh lịch sử lãnh đạo nhân dân lao động đấu tranh xoá bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xóa bỏ mọi chế độ áp bức bóc lột và xây dựng xã hội mới xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa. Trong tác phẩm “Chống Đuyrinh”, khi nói về vai trò lịch sử của giai cấp công nhân, Ph.Ăngghen đã chỉ rõ: “…phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa tạo ra một lực lượng bị buộc phải hoàn thành cuộc cách mạng ấy, nếu không thì sẽ bị diệt vong”. Ăng ghen đã khẳng định: “Thực hiện sự nghiệp giải phóng ấy đó là sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản hiện đại”; còn Lênin nhấn mạnh: “Điểm chủ yếu trong học thuyết Mác là ở chỗ nó làm sáng rõ vai trò lịch sử thế giới của giai cấp vô sản là người xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa”. Thực vậy, trước sự vận động lên đến đỉnh cao của những mâu thuẫn trong lòng xã hội, dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân Nga mà đại biểu của nó là Đảng Bônsêvích Nga đã tập hợp được đông đảo quần chúng tham gia vào cuộc cách mạng lịch sử, làm “rung chuyển toàn bộ châu Âu”. Đây chính là hồi chuông báo hiệu cho một giai đoạn chuyển giao lịch sử, giai đoạn quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới. Chiến thắng vĩ đại của Cách mạng Tháng Mười với việc xác lập vai trò thống trị của hệ tư tưởng vô sản trong đời sống xã hội nước Nga cũng chính là minh chứng khẳng định tính đúng đắn của lý luận Mác - Lênin về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Sứ mệnh lịch sử thế giới của giai cấp công nhân là nội dung chủ yếu, điểm căn bản của chủ nghĩa Mác – Lênin, là phạm trù trung tâm, nguyên lý xuất phát của chủ nghĩa xã hội khoa học. Nội dung của sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân chính là những nhiệm vụ mà giai cấp công nhân cần phải thực hiện với tư các là giai cấp tiên phong, là lực lượng đi đầu trong cuộc cách mạng xác lập hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa. Nội dung cụ thể của sứ mệnh lịch sử giai cấp công nhân: Nội dung chính trị - xã hội: Lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản, thiết lập nhà nước của giai cấp công nhân và nhân dân lao động. messages.downloaded_by lOMoARcPSD|63858404 o Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, giai cấp công nhân và nhân dân lao động tiến hành cách mạng lật đổ chính quyền của giai cấp tư sản, xóa bỏ chế độ áp bức bóc lột của chủ nghĩa tư bản, giành quyền lực về tay giai cấp công nhân và nhân dân lao động. Thiết lập nhà nước kiểu mới, mang bản chất của giai cấp công nhân, xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, thực hiện quyền lực của nhân dân, quyền dân chủ và làm chủ xã hội chủ nghĩa của tuyệt đại đa số nhân dân lao động. o Giai cấp công nhân và nhân dân lao động sử dụng nhà nước của mình, do mình làm chủ nhưu một công cụ có hiệu lực để cải tạo xã hội cũ và tổ chức xây dựng xã hội mới, phát triển kinh tế và văn hóa, xây dựng nền chính trị dân chủ - pháp quyền, quản lí kinh tế - xã hội và tổ chức đời sống xã hội phục vụ quyền và lợi ích của nhân dân lao động. Nội dung Kinh tế - xã hội: Cải tạo quan hệ sản xuất tư nhân tư bản chủ nghĩa, xây dựng quan hệ sản xuất mới – xã hội chủ nghĩa. o Là nhân tố hàng đầu của lực lượng sản xuất xã hội hóa cao, giai cấp công nhân cũng là đại biểu cho quan hệ sản xuất mới, tiên tiến nhất dựa trên chế độ công hữu vể tư liệu sản xuất, đại biểu cho phương thức sản xuất tiến bộ nhất về xu thế phát triển của lịch sử xã hội. o Trước hết, giai cấp công nhân tạo tiền đề vật chất kĩ thuật cho sự ra đời của xã hội mới bởi nó đóng vai trò là chủ thể của quá trình sản xuất vật chất để tạo ra của cải vật chất ngày càng nhiều để đáp ứng ứng nhu cầu ngày càng tăng của xã hội. o Mặt khác, tính chất xã hội hóa cao của lực lượng sản xuất đòi hỏi có một quan hệ sản xuất mới phù hợp, tức là quan hệ sản xuất ở đây cũng phải có tính xã hội hóa cao, tiêu biểu cho lợi ích chung của toàn xã hội. Chỉ có giai cấp công nhân là giai cấp duy nhất không có lợi ích riêng với nghĩa tư hữu. Nó chỉ tìm thấy lợi ích của chính mình khi phấn đấu cho lợi ích chung của toàn xã hội. Ở các nước xã hội chủ nghĩa, giai cấp công nhân thông qua quá trình công nghiệp hóa và thực hiện “một kiểu tổ chức xã hội mới về lao động” để tăng năng suất lao động xã hội và thực hiện các nguyên tắc sở hữu, quản lý và phân phối phù hợp với nhu cầu phát triển sản xuất, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội. o Nội dung văn hoá - xã hội: Xây dựng nền căn hoá mới, trên nền tảng hệ tưởng chính trị của giai cấp công nhân. o Trong tiến trình cải tạo xã hội cũ và xây dựng xã hội mới trên lĩnh vực văn hóa tư tưởng, giai cấp công nhân cần phải tập trung xây dựng hệ giá trị mới: lao động, công bằng, dân chủ, bình đẳng và tự do. Hệ giá trị mới này là sự phủ định các giá trị mang bản chất tư sản và phục vụ cho giai cấp tư sản; những tàn dư các giá trị đã lỗi thời, lạc hậu của các xã hội quá khứ. Hệ giá trị mới thể hiện bản chất ưu việt của chế độ mới xã hội chủ nghĩa sẽ từng bước phát triển và hoàn thiện. messages.downloaded_by