Ôn tập tự luận KTVM - Kinh Tế Vĩ Mô UEL

QUAN ĐIỂM.....................................................................................................................................4 Chủ đề 1: Bình ổn nền kinh tế....................................................................................................4 Câu 1 Nhà hoạch định chính sách tài khóa, tiền tệ có nên cố gắng bình ổn nền kinh tế?......4 Câu 2 (mở rộng) Ngân hàng trung ương và chính phủ có nên phối hợp các chính sách tài khóa – tiền tệ để ổn định chu kỳ kinh tế và hạn chế tác động của cú sốc bên ngoài?............5 Chủ đề 2: Chống suy thoái..........................................................................................................6 Câu 3 Chính phủ có nên chống suy thoái bằng cách tăng chi tiêu hay giảm thuế?.................6 Câu 4 (mở rộng) Trong khủng hoảng toàn cầu (2020–nay), Việt Nam nên ưu tiên giải pháp nào để duy trì tăng trưởng, ổn định việc làm và lạm phát?....................................................8 Chủ đề 3: Chính sách tiền tệ – Quy tắc hay tùy nghi.................................................................9 Câu 5 Chính sách tiền tệ nên được thực hiện theo quy tắc hay tùy nghi?.............................9 Câu 6 (mở rộng) Ngân hàng trung ương nên linh hoạt điều chỉnh lãi suất, tỷ giá và cung tiền để ứng phó với chu kỳ kinh tế và cú sốc bên ngoài?......................................................10 Chủ đề 4: Lạm phát – Ngân hàng trung ương..........................................................................12 Câu 7 Ngân hàng trung ương có nên theo đuổi mục tiêu lạm phát zero?............................12 Câu 8 (mở rộng) Ngân hàng trung ương nên hướng tới lạm phát thấp nhưng ổn định (2– 4%) để vừa duy trì tăng trưởng vừa kiểm soát lạm phát trong dài hạn?..............................13 Chủ đề 5: Cân bằng ngân sách..................................................................................................14 Câu 9 Chính phủ có nên cân bằng ngân sách ngay lập tức?..................................................14 Câu 10 (mở rộng) Chính phủ có nên áp dụng chính sách ngân sách thận trọng nhưng linh hoạt, kết hợp với chi tiêu công và ưu đãi thuế để thúc đẩy tăng trưởng và giảm bất bình đẳng?.....................................................................................................................................16 Chủ đề 6: Luật thuế – Khuyến khích tiết kiệm.........................................................................17 Câu 11 Luật thuế có nên cải cách nhằm khuyến khích tiết kiệm?.........................................17 Câu 12 (mở rộng) Luật thuế nên được thiết kế đồng thời để khuyến khích tiết kiệm, đầu tư công nghệ cao và tăng trưởng bao trùm?.............................................................................19 lOMoAR cPSD| 61649839 lOMoARcPSD| 61649839 MỤC TIÊU 2045..............................................................................................................................20 Câu 1: Hãy phân tích cơ hội và thách thức của các chính sách vĩ mô trong việc duy trì tăng trưởng kinh tế, ổn định lạm phát và giảm thất nghiệp ở Việt Nam từ ngắn hạn đến dài hạn, hướng tới mục tiêu 2045..............................................................................................20 Câu 2: Dựa trên mô hình tổng cung – tổng cầu, phân tích các công cụ tài khóa và tiền tệ mà Việt Nam có thể sử dụng để đạt phát triển bền vững trong ngắn, trung và dài hạn, hướng tới mục tiêu 2045......................................................................................................23 Câu 3: Phân tích tác động của các cú sốc bên ngoài (như khủng hoảng toàn cầu 2020– nay) đến chính sách vĩ mô Việt Nam ở ngắn, trung và dài hạn, hướng tới mục tiêu 2045........26 Câu 4: Hãy phân tích cơ hội và thách thức khi triển khai các chính sách ổn định tổng cầu và hỗ trợ doanh nghiệp từ ngắn hạn đến dài hạn, hướng tới mục tiêu 2045....................27 Câu 5: Dựa trên mô hình IS–LM–CM, phân tích vai trò phối hợp giữa chính sách tiền tệ, tài khóa và tỷ giá trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việt Nam từ ngắn – trung – dài hạn, hướng tới mục tiêu 2045......................................................................................................29 Câu 6: Phân tích cách chính sách vĩ mô có thể cân bằng giữa ổn định kinh tế ngắn hạn và tăng trưởng bền vững dài hạn ở Việt Nam, hướng tới mục tiêu 2045...............................30 Câu 7: Phân tích cơ hội và thách thức khi áp dụng chính sách tài khóa để phát triển kinh tế tư nhân và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong việc hướng tới mục tiêu 2045..................32 Câu 8: Phân tích tác động của các chính sách tiền tệ linh hoạt và theo quy tắc đối với ổn định giá cả, tổng cầu và tăng trưởng bền vững trong ngắn, trung và dài hạn, hướng tới mục tiêu 2045........................................................................................................................34 Câu 9: Hãy phân tích cơ hội và thách thức khi sử dụng chi tiêu công để thúc đẩy hạ tầng số, chuyển đổi số và nâng cao năng suất lao động từ ngắn đến dài hạn, hướng tới mục tiêu 2045................................................................................................................................36 Câu 10: Đánh giá tác động của chính sách thuế và tín dụng tới tăng trưởng xanh và bao trùm trong 3 giai đoạn: ngắn – trung – dài hạn, hướng tới mục tiêu 2045.........................39 lOMoARcPSD| 61649839 Câu 11: Phân tích vai trò chính sách tiền tệ trong duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng trong ngắn, trung và dài hạn, hướng tới mục tiêu 2045. 41 Câu 12: Phân tích cơ hội và thách thức trong phát triển thị trường trái phiếu và tín dụng doanh nghiệp để phục vụ tăng trưởng bền vững từ ngắn – trung – dài hạn, hướng tới mục tiêu 2045........................................................................................................................42 Câu 13: Phân tích tác động của chính sách tài khóa và tiền tệ tới phân phối thu nhập và giảm bất bình đẳng ở Việt Nam từ ngắn hạn đến dài hạn, hướng tới mục tiêu 2045.......43 Câu 14: Phân tích cơ hội và thách thức khi áp dụng chi tiêu công và ưu đãi thuế để phát triển khu vực nông thôn, hỗ trợ tăng trưởng bao trùm trong 3 giai đoạn, hướng tới mục tiêu 2045................................................................................................................................45 Câu 15: Phân tích cách phối hợp chính sách tiền tệ – tài khóa để đối phó với chu kỳ kinh tế (đỉnh, suy thoái, đáy, phục hồi) trong ngắn, trung và dài hạn, hướng tới mục tiêu 2045. ...............................................................................................................................................4 7 Câu 17: Dựa trên mô hình tổng cung–tổng cầu, phân tích các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ phát triển bền vững, tạo tăng trưởng bao trùm trong ngắn, trung và dài hạn, hướng tới mục tiêu 2045.........................................................................................49 Câu 18: Phân tích cơ hội và thách thức khi áp dụng chính sách tiền tệ linh hoạt nhằm ổn định tổng cầu và kiểm soát lạm phát từ ngắn – trung – dài hạn, hướng tới mục tiêu 2045. ...............................................................................................................................................5 0 Câu hỏi: Từ mô hình tổng cung, tổng cầu động, theo anh/chị Việt Nam cần phải giải quyết những vấn đề nào để đạt mục tiêu 2045?..............................................................................52 Để thực hiện mục tiêu 2045 (sau 100 năm thành lập nước), theo anh/chị Chính phủ Việt Nam cần có những chính sách vĩ mô nào trong ngắn hạn, trung hạn và dài hạn..................54 lOMoARcPSD| 61649839 QUAN ĐIỂM Chủ đề 1: Bình ổn nền kinh tế Câu 1 Nhà hoạch định chính sách tài khóa, tiền tệ có nên cố gắng bình ổn nền kinh tế? • a. Các nhà hoạch định chính sách nên cố gắng bình ổn nền kinh tế • b. Các nhà hoạch định chính sách không nên bình ổn nền kinh tế Bằng kiến thức vi mô, vĩ mô và toàn bộ kiến thức đã học hãy phân tích, đánh giá về 2 cách tiếp cận này và nêu quan điểm cá nhân trong bối cảnh quốc gia. Nền kinh tế thị trường, theo bản chất luôn vận động theo chu kỳ kinh doanh với các giai đoạn suy thoái và mở rộng. Khi sản lượng thực tế rơi xuống dưới mức sản lượng tiềm năng, nền kinh tế tạo ra thất nghiệp chu kỳ và lãng phí nguồn lực. Liệu các nhà hoạch định chính sách Tài khóa và Tiền tệ có nên sử dụng các công cụ tùy nghi để can thiệp và bình ổn nền kinh tế, hay nên tin tưởng vào cơ chế tự điều chỉnh của thị trường? A. Cách Tiếp Cận (a): Nên Cố Gắng Bình Ổn Nền Kinh Tế Quan điểm này có nền tảng từ Trường phái Keynes, cho rằng sự can thiệp của chính phủ là cần thiết để giải quyết thất bại thị trường trong ngắn hạn, đặc biệt khi giá cả và tiền lương có tính cứng nhắc. Theo lý thuyết can thiệp, khi nền kinh tế rơi vào suy thoái, chính phủ phải kích thích Tổng cầu. • Cơ chế Can thiệp: o Chính sách Tài khóa mở rộng (tăng chi tiêu chính phủ hoặc giảm thuế) làm đường IS dịch chuyển sang phải. o Chính sách Tiền tệ mở rộng (giảm lãi suất, tăng cung tiền) làm đường LM dịch chuyển xuống dưới 2. o Sự dịch chuyển của các đường này đẩy Tổng cầu dịch chuyển sang phải, giúp tăng sản lượng và giảm thất nghiệp, đưa nền kinh tế trở lại gần mức tiềm năng. • Ưu điểm: Can thiệp là để chống lại thất nghiệp chu kỳ, giảm lãng phí nguồn lực theo Định luật Okun, và giúp ổn định chu kỳ kinh doanh trong ngắn hạn. • Hạn chế: Chính sách mở rộng có thể dẫn đến lấn át đầu tư (khi lãi suất tăng) hoặc rơi vào bẫy thanh khoản (khi lãi suất quá thấp mà đầu tư không tăng). Nếu chính sách bị lạm dụng hoặc thực hiện quá chậm, nó có nguy cơ gây lạm phát và gia tăng gánh nặng nợ công. B. Cách Tiếp Cận (b): Không Nên Cố Gắng Bình Ổn Nền Kinh Tế (Cổ điển/Trọng tiền) Quan điểm này đại diện cho Trường phái Cổ điển, Trọng tiền, và Tân Cổ điển, tin vào sức mạnh tự điều chỉnh của thị trường và tính linh hoạt của giá cả. • Cơ chế Tự điều chỉnh: Dựa trên giả định giá cả linh hoạt. Khi suy thoái, thất nghiệp làm giảm tiền lương và giá cả, khiến đường Tổng cung ngắn hạn dịch chuyển xuống dưới theo thời gian, tự động đưa nền kinh tế về giao điểm của Tổng cầu và Tổng cung dài hạn tại mức sản lượng tiềm năng. • Tranh luận về Độ trễ: Những người ủng hộ quan điểm này nhấn mạnh rằng các chính sách tùy nghi luôn có độ trễ kéo dài (độ trễ nhận biết, hành động và tác động)9. Do đó, đến khi chính sách phát huy tác dụng, chu kỳ kinh tế có thể đã tự phục hồi, khiến hành động kích thích trở thành "bất ổn định hóa", tạo ra bất ổn và lạm phát không cần thiết. • Nguy cơ Kỳ vọng: Theo Trường phái Tân Cổ điển (Lý thuyết Kỳ vọng Hợp lý), các tác nhân kinh tế sẽ dự đoán được chính sách. Bất kỳ nỗ lực nào để đẩy sản lượng thực tế vượt quá sản lượng tiềm năng sẽ khiến họ điều chỉnh kỳ vọng lạm phát ngay lập tức, làm Tổng cung ngắn hạn dịch chuyển lên, khiến chính sách Tổng cầu chỉ gây ra lạm phát mà không làm tăng sản lượng. • Khuyến nghị: Chính sách nên theo Quy tắc cố định (ví dụ: Quy tắc tăng cung tiền ổn định của Trọng tiền) để tránh sự tùy tiện và kiểm soát lạm phát lâu dài. Hai cách tiếp cận này phân biệt rõ ràng qua thời gian hiệu lực và mục tiêu chính sách: Cách tiếp cận (a) tối ưu cho việc chống lại suy thoái ngắn hạn (do tiền lương cứng nhắc), trong khi Cách tiếp cận (b) là kim lOMoARcPSD| 61649839 chỉ nam cho ổn định dài hạn và tăng trưởng bền vững tại mức sản lượng tiềm năng. Rủi ro của cách (a) là lạm phát và nợ công, còn rủi ro của cách (b) là suy thoái kéo dài và lãng phí nguồn lực. Trong bối cảnh Việt Nam, nên cố gắng bình ổn nền kinh tế trong ngắn hạn, nhưng việc thực hiện phải tuân thủ nguyên tắc phối hợp chính sách có trách nhiệm và định hướng tăng trưởng trọng cung trong dài hạn. 1. Tính cấp thiết của Tùy nghi (Ngắn hạn): Việt Nam, với vai trò là nền kinh tế đang phát triển có độ mở cao, rất dễ bị tổn thương bởi các cú sốc. Can thiệp tùy nghi là bắt buộc để giải quyết khủng hoảng (như giai đoạn 2020-nay)