Slide C3 - Nguyên Lý Kế Toán UEL

CHƯƠNG 3 TÀI KHOẢN VÀ GHI SỔ KÉP NỘI DUNG 1. Tài khoảnkế toán 2.Ghi sổ képvà định khoản kế toán 3. Kế toán tổng hợp và kế toán chi tiết 4.Kiểm tra, đối chiếu số liệu ghi chép kế toán 5.Mối quan hệ giữa tài khoản và báo cáo tài chính 6.Giới thiệu hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp 1 02/12/2025 02/12/202 5 MỤC TIÊU 3 1. TÀI KHOẢN KẾ TOÁN Sau khi nghiên cứu xong chương này, bạn có thể: oKhái niệm tài khoảnkế toán o Giảithíchđượckháiniệm,tínhchấtvà kếtcấucủatàikhoảnkếtoán; o Áp dụng được nguyên tắc ghi sổ kép để phản ánh các nghiệp vụ kinh tế o Kết cấu của tài khoản kế toán phátsinhvào cáctàikhoảnkếtoán; oCách ghi chép vào tài khoản o Nắm vững nguyên tắc và phương pháp đối chiếu, kiểm tra số liệu trên các tàikhoảnkếtoán; o Hiểu rõ mối quan hệ giữa kế toán tổng hợp và kế toán chi tiết, giữa tài khoản và các báo cáo tài chính; o Vận dụng được Hệ thống tài khoản kế toán Việt Nam để thiết lập hệ thống tàikhoảntrong1doanhnghiệp. 02/12/202 5 2 02/12/202 5 4 1.1 KHÁI NIỆM TÀI KHOẢN KẾ TOÁN 1.2 KẾT CẤU CỦA TÀI KHOẢN KẾ TOÁN Tài khoản là một phương pháp của kế toán dùng để phân loại, phản ánh và kiểm tra một cách thường xuyên và có hệ thống tình hình và sự vận động của từng đối tượng kế toáncụ thể. 02/12/2025 5 oCácđốitượngkế́ toánthườngbiếnđộngtheo2 xuhướnglà tăng lênhoặcgiảmđi. oTài khoản dùng để theo dõi sự biến động tăng, giảm của từng đối tượngkếtoán. Do đó, TK cókếtcấuchia làm2 bên. Bên trái gọi là bên Nợ (Debit) Bên phải gọi là bên Có (Credit) 02/12/2025 7 1.2 KẾT CẤU CỦA TÀI KHOẢN KẾ TOÁN 1.1 KHÁI NIỆM TÀI KHOẢN KẾ TOÁN o Tài khoản được mở cho từng đối tượng kế toán cụ thể o TK có thể được trình bày dưới dạng chữ T như sau: o Mỗi tài khoản có một tên gọi phù hợp với đối tượng kế toán mà nó phản ánh • 02/12/2025 Bên Nợ Tên tài khoản Số hiệu tài khoản Bên Có Ví dụ: TK tiền mặt, TK hàng hóa,... TKphảitrảchongườibán,TKphảitrả người lao động,… TK vốn đầu tư của chủ sở hữu,… 6 02/12/2025 8 1.2 KẾT CẤU CỦA TÀI KHOẢN KẾ TOÁN 1.2 KẾT CẤU CỦA TÀI KHOẢN KẾ TOÁN o Khi có nghiệp vụ kinh tế phát sinh làm cho đối tượng kế toán tăng hoặc giảm được phản ánh vào TK kế toán gọi là số phát sinh. oNếu số phát sinh bên Nợ > số phát sinh bên Có TK có số dư Nợvà ngược lại nếu số phát sinh bên Nợ < số phát sinh bên Có TK có số dư Có. Bên Nợ Tên tài khoản Số phát sinh Nợ Số phát sinh Có Số dư Nợ Số dư Có o Ví dụ 2: Bên Nợ Bên Có 02/12/202 5 9 1.2 KẾT CẤU CỦA TÀI KHOẢN KẾ TOÁN 1.000.000 300.000 800.000 Cộng phát sinh Sốdư 1.000.000 1.100.000 100.000 02/12/202 5 11 o Các thông tin cơ bản trên tài khoản Tên tài khoản Nghiệp vụ 1 Nghiệp vụ 3 1.000.000 300.000 800.000 Cộng phát sinh 1.800.000 300.000 1.500.000 Sốdư Nghiệp vụ 3 Bên Có Nghiệp vụ 1 Nghiệp vụ 2 1.2 KẾT CẤU CỦA TÀI KHOẢN KẾ TOÁN o Ví dụ 1: Bên Nợ Tên tài khoản Bên Có – Giá trị của đối tượng kế toán đầu kỳ kế toán(tháng, quý, năm)gọi là số dư đầu kỳ. Nghiệp vụ 2 – Các nghiệp vụ kinh tế phát sinh làm tăng hay giảm đối tượng kế toán gọi là số phát sinh trong kỳ. – Giá trị của đối tượng kế toán cuối kỳ kế toán, gọi là số dư cuối kỳ. = SDĐK + SPS↑ -SPS↓ 02/12/2025 10 02/12/2025 12 1.2 KẾT CẤU CỦA TÀI KHOẢN KẾ TOÁN 1.3a TÀI KHOẢN TÀI SẢN o Trong thực tế, mỗi TK được trình bày dưới dạng sổ kế toán, hình thức một trang sổ thường như sau: o Tài khoản tài sản có kết cấu được quy định như sau: • Số phát sinh tăngghibên Nợ Têntàikhoản: ... Sốhiệutàikhoản: .... Chứng từ Số Diễn giải Ngày 02/12/2025 • Số phát sinh giảm ghi bên Có TK đối ứng Số dư đầu kỳ Số phát sinh trong kỳ ... Tổng số phát sinh Số dư cuối kỳ • Số dư đầu kỳvà cuốikỳ ghi bên Nợ Số tiền Nợ Assets Có Debit / Dr. Credit / Cr. = SDĐK + SPS Nợ̣ –SPSCó Normal Balance Chapter 3-23 13 02/12/2025 15 1.3a TÀI KHOẢN TÀI SẢN 1.3 CÁCH GHI CHÉP VÀO TÀI KHOẢN o Ví dụ 3 • Tiền mặt tồn quỹ tại DN vào ngày 1/1/x là 50.000.000đ. Trong tháng có các o TK Tàisản nghiệp vụ kinhtế phát sinhliên quan đến tiềnmặt như sau: •Phiếu thu 01, ngày 2/1/x, khách hàng thanh toán tiền hàng bằng tiền mặt 10.000.000đ • Phiếu chi01, ngày 3/1/x, chi tạm ứng cho nhân viên đi công tác 5.000.000đ • Phiếu chi 02, ngày 15/1/x, mua hàng hóa nhập kho thanh toán bằng tiền mặt 8.000.000đ • Phiếu chi03, ngày 20/1/x, nộp tiền mặt vào ngân hàng 15.000.000 o Yêu cầu: phản ánh vào tàikhoản “Tiền mặt” dưới dạng chữT o TK Nguồnvốn o TK phảnánhquátrìnhkinhdoanh • TK Doanhthuvàthunhập(gọitắtlàTKDoanhthu) • TK Chi phí • TK Xácđịnhkếtquả 02/12/2025 14 02/12/2025 16 1.3a TÀI KHOẢN TÀI SẢN 1.3b TÀI KHOẢN NGUỒN VỐN o Ví dụ 3 Bên Nợ Số dư đầu kỳ (1) TK Tiềnmặt 50.000.000 oTàikhoảnNguồnvốn(Nợphảitrả& Vốnchủsởhữu) cókếtcấu được quy định như sau: Bên Có 10.000.000 5.000.000 (2) 8.000.000 15.000.000 (3) 10.000.000 28.000.000 • SốphátsinhtăngghibênCó 32.000.000 Chapter 3-24 17 1.3a TÀI KHOẢN TÀI SẢN DIỄN GIẢI TK đốiứng Sốdưngày1/1/x: PT01 02/01 PC01 03/01 PC02 15/01 PC03 20/01 Khách hàng thanh toán tiền hàng Chi tạmứngchoNV Chi muahang hóanhậpkho Nộp tiền vào ngân hàng Cộng Số dưphát ngàysinh 31/01/x 19 Có oVídụ4: Khoảnphảitrảnhàcungcấptạidoanhnghiệpvàongày1/1/x là 150.000.000đ. Trongtháng1/x, cócácnghiệpvụkinhtếphátsinhnhưsau: 1. Chuyển khoản thanh toán tiền hàng cho nhà cung cấp 30.000.000đ 2. Mua hàng hóa nhập kho thanh toán chưa thanh toán cho nhà cung cấp 40.000.000đ 3. Vay ngắn hạn ngân hàng thanh toán tiền hàng cho nhà cung cấp 100.000.000đ 5.000.000 o Yêu cầu: phản ánh vào tài khoản “Phải trả cho người bán” dưới dạng chữ T Tháng 01/x Ngày 02/12/2025 1.3b TÀI KHOẢN NGUỒN VỐN Tàikhoản Tiền mặt Chứngtừ Credit / Cr. Normal Balance = SDĐK + SPS Có –SPSNợ̣ 02/12/2025 Số Debit / Dr. • Số dư đầu kỳvà cuốikỳ ghi bên Có (4) Cộng phát sinh Số dư cuối kỳ Liabilities &Owner’s Equity •SốphátsinhgiảmghibênNợ PTKH Số tiền Nợ 50.000.000 10.000.000 TƯ HH 8.000.000 TGNH 15.000.000 10.000.000 28.000.000 32.000.000 02/12/2025 18 02/12/2025 20 1.3c TK PHẢN ÁNH QUÁ TRÌNH KINH DOANH 1.3c TÀI KHOẢN DOANH THU, THU NHẬP oĐểtheodõivàphảnánhquátrìnhkinhdoanh, kếtoáncócáctàikhoản: o Ví dụ 5: Công ty A có tài liệu liên quan đến doanh thu bán hàng và cung cấpdịchvụtrongtháng12/x nhưsau: • TK Doanhthu • TK Chi phí 1. Bán hàng chưa thutiềntrịgiá 50.000.000đ • TK Xácđịnhkếtquả 2. Bán hàng hóa thubằng chuyển khoản 100.000.000đ 3.Cuốitháng, kếtchuyểndoanhthubánhàngvàcungcấpdịchvụđể xác định kết quả kinh doanh oCácTK Doanhthu, TK Chi phívàTK Xácđịnhkếtquảkhôngcósốdưcuốikỳ, chỉ sửdụngtạmthờitrong1 chukỳkinhdoanhnêngọilàcácTK tạmthời. o Yêu cầu: phản ánh vào tài khoản “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ” dướidạng chữT oCácTK tàisản, nợphảitrảvàvốnchủsởhữucósốdưtồntạiqua cácchukỳkinh doanhnênđượcgọilàcácTK thườngxuyên. 02/12/2025 22 02/12/2025 24 1.3c TÀI KHOẢN DOANH THU, THU NHẬP 1.3c TÀI KHOẢN CHI PHÍ o Kết cấu của tài khoản doanh thu, thu nhập như sau: o Kết cấu của tài khoản chi phí như sau: • Số phát sinh tăng ghi bên Có • Số phát sinh tăng ghi bên Nợ • Số phát sinh giảm ghi bên Nợ (kết chuyển để xác định kết quả kinh doanh) • Số phát sinh giảm ghi bên Có (kết chuyển để xác định kết quả kinh doanh) Expense Revenue •Khôngcósốdưcuốikỳ Debit / Dr. •Khôngcósốdưcuốikỳ Credit / Cr. Debit / Dr. Credit / Cr. Normal Balance Chapter 3-27 Chapter 3-26 02/12/2025 23 02/12/2025 26