Slide NMLH C3.2 - Nhập Môn Luật Học UEL

11/1/2025 CHƯƠNG 3: NGUỒN, HÌNH THỨC VÀ CÁC HỌ CỦA PHÁP LUẬT NỘI DUNG CHÍNH 3.1. Nguồn của pháp luật 3.2. Hình thức của pháp luật 3.3. Các họ pháp luật trên thế giới 1 11/1/2025 3.1 NGUỒN CỦA PL Nguồn của pháp luật là tất cả các yếu tố chứa đựng hoặc căn cứ được các chủ thể có thẩm quyền sử dụng làm cơ sở để xây dựng, ban hành, giải thích pháp luật cũng như để áp dụng vào việc giải quyết các vụ việc pháp lý xảy ra trong thực tế. 3.1. NGUỒN CỦA PL TẬP QUÁN PHÁP TIỀN LỆ PHÁP NGUỒN CỦA PL VBQPPL CÁC NGUỒN KHÁC 2 11/1/2025 Văn bản quy phạm PL Là văn bản do các chủ thể có thẩm quyền ban hành theo trình tự, thủ tục, hình thức do pháp luật quy định, trong đó chứa đựng các quy phạm pháp luật, các quy tắc xử sự chung để điều chỉnh các mối quan hệ xã hội. Là nguồn chính và là nguồn quan trọng nhất của PLVN. Văn bản quy phạm PL HỆ THỐNG VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT CỦA VIỆT NAM (Căn cứ theo Điều 4 của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025) HIẾN PHÁP của Quốc hội (1) BỘ LUẬT của Quốc hội (2) NGHỊ QUYẾT của Quốc hội (4) LUẬT của Quốc hội (3) NGHỊ QUYẾT LIÊN TỊCH NGHỊ QUYẾT LIÊN TỊCH giữa giữa PHÁP LỆNH của NGHỊ QUYẾT của UBTV Quốc hội với Đoàn Chủ UBTV Quốc hội. Chính phủ với UBTV Quốc hội (6) tịch UBTWMTTQ Việt Nam (7) Đoàn Chủ tịch UBTWMTTQ UBTV Quốc hội (5) Việt Nam (8) LỆNH của Chủ tịch nước (9) QUYẾT ĐỊNH của Chủ tịch nước (10) NGHỊ QUYẾT LIÊN TỊCH giữa Chính phủ với NGHỊ QUYẾT của Chính phủ (12) NGHỊ ĐỊNH của Chính phủ (11) Đoàn Chủ tịch UBTWMTTQ Việt Nam (13) QUYẾT ĐỊNH của Thủ tướng Chính phủ (14) NGHỊ QUYẾT của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao (15) THÔNG TƯ của Chánh án THÔNG TƯ của Viện trưởng THÔNG TƯ của Bộ TANDTC (16) trưởng, Thủ trưởng cơ quan VKSNDTC (17) ngang Bộ (18) THÔNG TƯ của Tổng Kiểm toán nhà nước (19) THÔNG TƯ LIÊN TỊCH giữa Chánh án TANDTC, Viện trưởng VKSNDTC, Tổng Kiểm toán nhà nước, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ (20) NGHỊ QUYẾT của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh (21) QUYẾT ĐỊNH của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (22) QUYẾT ĐỊNH của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (23) VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT của chính quyền địa phương ở đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt (24) NGHỊ QUYẾT của Hội đồng nhân dân cấp xã, phường, đặc khu trực thuộc cấp tỉnh (25) QUYẾT ĐỊNH của Ủy ban nhân dân cấp xã (26) 3 11/1/2025 Tập quán pháp Là hình thức NN thừa nhận một số tập quán đã lưu truyền trong XH Phù hợp với lợi ích của giai cấp thống trị, lợi ích của XH Nâng lên thành những quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung Được NN đảm bảo thực hiện Là nguồn luật thứ yếu của PLVN Tiền lệ pháp (Án lệ) Là những bản án, quyết định của chủ thể có thẩm quyền khi giải quyết các vụ việc cụ thể, được nhà nước thừa nhận có chứa đựng khuôn mẫu để giải quyết các vụ việc khác tương tự. Là nguồn luật thứ yếu của PLVN. 4 11/1/2025 Tiền lệ pháp (Án lệ) *Án lệ ở Việt Nam: Định nghĩa: Điều 1 – NQ03/2015 của HĐTP TAND tối cao: “Án lệ là những lập luận, phán quyết trong bản án, quyết định đã có hiệu lực PL của TA về một vụ việc cụ thể được Hội đồng Thẩm phán TANDTC lựa chọn và Chánh án TANDTC công bố là án lệ để các TA nghiên cứu, áp dụng trong xét xử.” Tiền lệ pháp (Án lệ) 5