Slide NMLH C5 - Nhập Môn Luật Học UEL

11/14/2025 CHƯƠNG 6: THỰC HIỆN PHÁP LUẬT, VI PHẠM PHÁP LUẬT VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ NỘI DUNG CHÍNH 6.1. Thực hiện pháp luật 6.2. Vi phạm pháp luật 6.3. Trách nhiệm pháp lý 1 11/14/2025 6.1. THỰC HIỆN PHÁP LUẬT 6.1.1. Khái niệm 6.1.2. Các hình thức thực hiện pháp luật 6.1.1. KHÁI NIỆM Thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy định của pháp luật đi vào cuộc sống, trở thành hành vi hợp pháp của các cá nhân, tổ chức khi tham gia vào các quan hệ pháp luật. 2 11/14/2025 6.1.2. Các hình thức thực hiện PL TUÂN THỦ PL THI HÀNH PL HÌNH THỨC THỰC HIỆN PL ÁP DỤNG PL SỬ DỤNG PL 6.1.2. Các hình thức thực hiện PL Tuân thủ PL (tuân theo PL): là việc các chủ thể thực hiện PL không thực hiện các hành vi xử sự mà PL cấm. VD: “Điều 5. Bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình 2. Cấm các hành vi sau đây: a) Kết hôn giả tạo, ly hôn giả tạo; b) Tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn;…” (Luật HN&GĐ 2014) 3 11/14/2025 6.1.2. Các hình thức thực hiện PL Thi hành PL (chấp hành PL): là việc các chủ thể thực hiện PL chủ động thực hiện các nghĩa vụ mà PL quy định. VD: “Điều 322. Nghĩa vụ của bên nhận thế chấp 1.Trả các giấy tờ cho bên thế chấp sau khi chấm dứt thế chấp đối với trường hợp các bên thỏa thuận bên nhận thế chấp giữ giấy tờ liên quan đến tài sản thế chấp.” (Bộ luật Dân sự 2015) 6.1.2. Các hình thức thực hiện PL Sử dụng PL (vận dụng PL): là việc các chủ thể PL thực hiện quyền và tự do pháp lý của mình (thực hiện những hành vi mà PL cho phép). VD: “Mọi người có quyền nghiên cứu khoa học và công nghệ, sáng tạo văn học, nghệ thuật và thụ hưởng lợi ích từ các hoạt động đó”. (Điều 40 Hiến pháp 2013) 4 11/14/2025 6.1.2. Các hình thức thực hiện PL Áp dụng PL: a) Khái niệm: Là hình thức thực hiện PL mà Nhà nước thông qua các cơ quan nhà nước hoặc cán bộ, công chức có thẩm quyền tổ chức cho các chủ thể thực hiện những quy định của PL để quyết định làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt những quan hệ PL cụ thể. Áp dụng pháp luật b) Đặc điểm: - Là hoạt động mang tính quyền lực NN; Phải được thực hiện theo 1 trình tự, thủ tục chặt chẽ do PL quy định; Là hoạt động cá biệt hóa QPPL được quy định trong những VBPL vào trường hợp cụ thể; Mang tính sáng tạo. 5 11/14/2025 Áp dụng pháp luật c) Các trường hợp cần áp dụng pháp luật: - - Khi quyền và nghĩa vụ pháp lý của chủ thể không mặc nhiên phát sinh, thay đổi, chấm dứt. Khi xảy ra tranh chấp về quyền và nghĩa vụ pháp lý giữa các bên tham gia QHPL mà họ không tự giải quyết được. Khi cần phải áp dụng các chế tài pháp luật đối với chủ thể vi phạm pháp luật. Khi cần áp dụng các biện pháp cưỡng chế nhà nước trong các trường hợp khác. Khi cần kiểm tra, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của các chủ thể trong một số QHPL nhất định. Khi cần phải xác định sự tồn tại hay không tồn tại của một số sự kiện thực tế nào đó theo quy định của pháp luật. d) Các giai đoạn của quá trình áp dụng pháp luật Phân tích, làm sáng tỏ những tình tiết của vụ việc cần ADPL và các đặc trưng pháp lý của chúng Lựa chọn QPPL cần Ban hành Tổ chức áp dụng và văn bản thực hiện văn bản làm sáng tỏ ADPL ADPL nội dung, ý nghĩa của QPPL đó 6