Tóm tắt lý thuyết giáo trình - Kinh Tế Chính Trị UEL

Mục lục CHUYÊN ĐỀ 1: HỌC THUYẾT GIÁ TRỊ....................................................................................................6 I. SẢN XUẤT HÀNG HÓA..................................................................................................................6 1. Điều kiện ra đời, đặc trưng và ưu thế của sản xuất hàng hóa......................................................6 a. Phân công lao động xã hội ....................................................................................................6 b. Sự tách biệt tương đối về mặt kinh tế của những người sản xuất............................................6 2. II. Đặc trưng và ưu thế của sản xuất hàng hóa...............................................................................6 a. Đặc trưng của sản xuất hàng hóa ..........................................................................................6 b. Ưu thế của sản xuất hàng hóa...............................................................................................7 Hàng hóa ....................................................................................................................................7 1. Hàng hóa và hai thuộc tính cơ bản của nó .................................................................................7 2. Hai thuộc tính của hàng hóa.....................................................................................................7 a. Giá trị sử dụng.....................................................................................................................7 b. Giá trị ..................................................................................................................................7 3. Tính hai mặt của lao động sản xuất hàng hóa ............................................................................8 a. Lao động cụ thể ...................................................................................................................8 b. Lao động trừu tượng............................................................................................................8 4. Lượng giá trị của hàng hóa .......................................................................................................8 a. Thước đo lượng giá trị hàng hóa...........................................................................................8 b. Những nhân tố ảnh hưởng đến lượng giá trị hàng hóa...........................................................8 III. Tiền tệ ....................................................................................................................................9 1. Sự phát triển các hình thái giá trị ..............................................................................................9 2. Bản chất của tiền tệ ............................................................................................................... 10 3. Quy luật lưu thông tiền tệ và vấn đề lạm phát......................................................................... 10 a. Quy luật lưu thông tiền tệ .................................................................................................. 10 b. Lạm phát: .......................................................................................................................... 10 4. Quy luật giá trị....................................................................................................................... 11 a. Nội dung và yêu cầu của quy luật giá trị............................................................................... 11 b. Tác động của quy luật giá trị ............................................................................................... 11 1 CHUYÊN ĐỀ 2: HỌC THUYẾT GIÁ TRỊ THẶNG DƯ ................................................................................ 13 I. Sự chuyển hóa của tiền thành tư bản ......................................................................................... 13 1. Công thức chung của tư bản................................................................................................... 13 2. Mâu thuẫn của công thức chung của tư bản............................................................................ 13 3. Hàng hóa sức lao động........................................................................................................... 13 II. a. Sức lao động và điều kiện để sức lao động trở thành hàng hóa............................................. 13 b. Hai thuộc tính của hàng hóa sức lao động ........................................................................... 14 Quá trình sản xuất ra giá trị thặng dư trong CNTB ....................................................................... 14 1. Sự thống nhất giữa quá trình sản xuất ra giá trị sử dụng và quá trình sản xuất ra giá trị thặng dư 14 2. Bản chất của tư bản. Sự phân chia tư bản thành tư bản bất biến và tư bản khả biến ................. 15 a. Bản chất của tư bản ........................................................................................................... 15 b. Tư bản bất biến và tư bản khả biến ..................................................................................... 15 3. Tỷ suất giá trị thặng dư và khối lượng giá trị thặng dư.............................................................. 15 a. Tỷ suất giá trị thặng dư....................................................................................................... 15 b. Khối lượng giá trị thặng dư................................................................................................. 16 4. Hai phương pháp sản xuất giá trị thặng dư.............................................................................. 16 a. Phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối ................................................................. 16 b. Phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tương đối ................................................................ 16 5. Sản xuất giá trị thặng dư - quy luật kinh tế tuyệt đối của chủ nghĩa tư bản................................ 17 III. Tiền công .............................................................................................................................. 17 1. Bản chất của tiền công........................................................................................................... 17 2. Các hình thức cơ bản của tiền công......................................................................................... 17 a. Tiền công tính theo thời gian .............................................................................................. 17 b. Tiền công tính theo sản phẩm............................................................................................. 17 3. Tiền công danh nghĩa, tiền công thực tế và các nhân tố ảnh hưởng đến tiền công ..................... 18 a. Tiền công danh nghĩa và tiền công thực tế........................................................................... 18 b. Những nhân tố ảnh hưởng đến sự biến đổi của tiền công .................................................... 18 IV. Tích lũy tư bản....................................................................................................................... 18 1. Thực chất và động cơ của tích lũy tư bản ................................................................................ 18 2. Những nhân tố ảnh hưởng đến quy mô của tích lũy tư bản...................................................... 18 3. Quy luật chung của tích lũy tư bản chủ nghĩa .......................................................................... 19 2 V. Hình thức biểu hiện của giá trị thặng dư và các hình thái tư bản .................................................. 19 1. Chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa, lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận ............................................. 19 a. Chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa (k)................................................................................... 19 b. Lợi nhuận (p) ..................................................................................................................... 19 c. Tỷ suất lợi nhuận (p’) ......................................................................................................... 20 d. Những nhân tố ảnh hưởng đến tỷ suất lợi nhuận................................................................. 20 2. Lợi nhuận bình quân và giá cả sản xuất ................................................................................... 20 a. Cạnh tranh trong nội bộ ngành và sự hình thành giá trị thị trường........................................ 20 b. Cạnh tranh giữa các ngành và sự hình thành giá trị bình quân .............................................. 21 c. Sự chuyển hóa của giá trị hàng hóa thành giá cả sản xuất..................................................... 21 CHUYÊN ĐỀ 3: QUÁ TRÌNH LƯU THÔNG CỦA TƯ BẢN XÃ HỘI VÀ TÁI SẢN XUẤT TƯ BẢN XÃ HỘI ........ 22 I. QUÁ TRÌNH LƯU THÔNG CỦA TƯ BẢN ........................................................................................ 22 1. Tuần hoàn của tư bản ............................................................................................................ 22 a. Giai đoạn mua: T–H ........................................................................................................... 22 b. Giai đoạn SX: ..................................................................................................................... 22 c. Giai đoạn Bán: H’ - T’.......................................................................................................... 22 2. Chu chuyển của tư bản .......................................................................................................... 23 a. 3. II. Thời gian chu chuyển của tư bản gồm: ................................................................................ 23 Phương thức chu chuyển của TB............................................................................................. 23 a. Tư bản cố định................................................................................................................... 23 b. Tư bản lưu động ................................................................................................................ 24 TÁI SẢN XUẤT TƯ BẢN XÃ HỘI.................................................................................................... 24 1. Một số khái niệm................................................................................................................... 24 2. Điều kiện thực hiện tổng sản phẩm xã hội ............................................................................... 25 3. Điều kiện thực hiện tổng sản phẩm xã hội trong tái sản xuất giản đơn. ..................................... 25 4. Lý luận tái sản xuất tư bản xã hội ............................................................................................ 26 III. Khủng hoảng kinh tế trong CNTB. ........................................................................................... 26 1. Bản chất và nguyên nhân khủng hoảng kinh tế trong CNTB ...................................................... 26 2. Chu kỳ kinh tế........................................................................................................................ 26 CHUYÊN ĐỀ 4: HỌC THUYẾT KINH TẾ VỀ CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC QUYỀN VÀ CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC .......................................................................................................................... 27 I. Chủ nghĩa tư bản độc quyền ...................................................................................................... 27 3 1. Bước chuyển từ TBCN tự do cạnh tranh sang CNTB độc quyền................................................. 27 2. Những đặc điểm kinh tế cơ bản của CNTB độc quyền .............................................................. 27 a